USA, Oxford 15 aug - 9 okt 2016

POMPEN OF VERZUIPEN
Jos arriveert bij Jonathan, die we in Baltimore op de kant hadden achtergelaten om naar Nederland te vliegen. Hij klimt de trap op en opent de deurtjes van de doghouse. Jasper en Misha springen hem blij tegemoet. Het is 37 graden en de warme lucht walmt met hen naar buiten. Alle metaal binnen, zoals de rvs handgrepen en de mast, voelen heet aan. De secretaresse van de werf heeft goed voor hen gezorgd, maar wat moeten die bontjasjes het heet gehad hebben.
De volgende dag gaat Jonathan aan het eind van de dag het water in, zodat hij in de slings kan blijven hangen. Als er meer water tussen de uitgedroogde gangen loopt dan de pompen aankunnen, kunnen we hem ophijsen. En ja, als Jonathan na 26 dagen op het droge in het water ligt, kolkt het water naar binnen door kieren in de huidplanken. De automatische bilgepomp springt meteen aan. Jos schakelt ook de sterke dekwaspomp bij. Een beest van een pomp: 44 amps op 24 volt. Er is één probleem: die pomp trekt de accu’s snel leeg. Meteen de walstroom bijschakelen, maar die heeft een max van 30 volt, zodat de zekering uitslaat. Jos moet zolang die pomp loopt de motor bijzetten om de walstroom bij te spekken, maar het gaat net. Om 5 uur gaat de kraandrijver naar huis. Hij legt Jos uit hoe de kraan werkt en laat z’n mobiel nummer achter. Jos houdt ‘s nachts wacht, want als de pomp kapot zou gaan kan hij zelf het schip ophijsen. Door het getij wordt het complex; het is een regenachtige donkere nacht en Jos schijnt op de palen van de kade om het verval te schatten, maar het verschil tussen hoog en laag water blijkt maar 40 cm. Jos klokt de tijd dat de sterke pomp uit kan tussen de pompsessies. Tergend langzaam loopt de tijd op: eerst 1 minuut, twee uur later 1,5 minuut en geleidelijk wordt de waterstroom onder de luiken afgeknepen door de zwellende planken. ‘s Morgens vroeg is het al een uur en Jos besluit weg te varen: single handed pompt hij zich naar Campbell’s Boatyard aan de oostkust van de Chesapeake. Jos hoopt deze keer met de werfmanager betere afspraken te maken. Na een week in het water in Oxford, gaat Jonathan weer de kant op.

OXFORD, MD
We zijn terecht gekomen in Oxford een slaperig dorpje aan de rivier de Tratt Avon. 690 inwoners; gemiddelde leeftijd en welstand liggen hoog. Erg hoog. Veel 2e huizen, die na het pensioen het 1e huis worden. De witte houten huizen worden mooi gerestaureerd, men is trots op het kleine, oude gehucht, ooit als het Nederlandse Willemstadt gesticht. Een kleine bibliotheek (20 m2) en een waanzinnige boekwinkel in de voormalige bank, die zo uit een film lijkt te komen. Gespecialiseerd in murder, maar in de stapels zit veel meer. De kluis kan door de stapels niet meer dicht en ergens daartussen zit een oudere dame, die alles in de winkel weet te vinden. Natuurlijk een museum en – zeer toeristisch – een veerpont, die over de rivier richting het zeer toeristische St. Michaels gaat. 4 restaurants en een community center in de voormalige school. We worden gewaarschuwd voor de locale politie-agent die met een kadaverdiscipline de max 25 mijl snelheid (40 km) weet te handhaven.
De mensen zijn ontzettend aardig, indringend aardig zelfs. Iedereen wil constant weten hoe het met ons gaat en of we iets nodig hebben. We zitten hier behoorlijk afgelegen, 16 km tot het ruime winkelaanbod van Easton, maar iedereen biedt liftjes aan. De buurman aan de steiger komt zelfs een airco brengen en sommigen nemen ons mee uit eten. Voor Jos, die de eerste 2 weken alleen is, is het een redding. De haven heeft courtesy fietsen en we mogen later hun truck, een beest van een 8 cylinder pickup, lenen voor boodschappen en om het Easton Jazz Festival te bezoeken. Monty Alexander zien we live. En we brengen met het monster onze bijboot (nieuw maar het beslag lekt al) naar Annapolis voor reparatie. Het voelt stoer en heel echt Amerikaans om met de dinghy in de bak over de Bay Bridge te rijden.
De katten schrikken soms van een roofvogel, die vanuit de hoogte even controleert of er iets eetbaars op ons dek rondloopt. De herten komen tegen de schemering langs lopen. De krekels maken meer herrie naarmate het warmer is en warm is het: nog steeds hoog in de 30 graden! Het zwembad van de marina is een heerlijke afronding van de werkdag: koud drankje mee en afkoelen maar!

Weldenkend (democratisch, leftish) Oxford vindt dat we in Europa veel uitdagingen hebben (vluchtelingen, situatie in Turkije, vergrijzing, Brexit); over de Amerikaanse situatie denkt men genuanceerd, maar men vindt dat de VS er beter voorstaan dan Europa. Dat Maryland het hoogste % Trumpstemmers heeft, hoor je weinig. De meest gehoorde analyse is dat Trump het goed doet, omdat hij géén politicus is en iedereen de politieke machines van beide partijen volledig zat is. “Bij deze verkiezingen stem je niet voor, maar stem je tegen”, zegt iemand op de radio. Amerikaanse kennissen herkennen zich in die uitspraak, Beide partijen! Je ziet het ook terug in teksten op T-shirts (zie foto).

HISTORISCH RONDJE
We verkennenmainstreet en de oude kern van Easton. Bij een kleine bakkerij overleggen we of we gebak zullen meenemen. De vrouw voor ons draait zich om en zegt: “ik zou de perentaart nemen”. En voor we van verbazing zijn bijgekomen: “Wat leuk Hollands, zo vaak komen er hier geen Nederlanders”. Ze blijkt de curator te zijn van het lokale kunstmuseum (Easton is óók bemiddeld en cultuurminnend). De dag erop komt ze, Anke, met man Maurits op de fiets bij ons koffie drinken. We horen verhalen over de omgeving en ons dorp, ze wonen al 20 jaar in de VS. Als Maurits voor ’t werk een week later naar Europa moet, kunnen we zijn auto gebruiken. Fantastisch: een 20 jaar oude jeep; ziet er niet uit, maar rijdt prima. We kunnen ineens makkelijk boodschappen doen, bevoorraden de boot. De meest smaakvolle produkten vinden we op de Amish markt (foto). En we gaan zelfs een weekend naar het heuvelachtige historische Shenandoah, de oude route die de kolonisten vanuit New England naar het westen moesten nemen omdat ze de Blue Ridge Mountains niet over konden. Door het strategische belang van deze route zijn er veel veldslagen in de Burgeroorlog geleverd. We krijgen door wat Amerikanen bedoelen met Main Street. Geert Mak (Reizen zonder John) schrijft dat mainstreet het Amerikaanse heimwee naar vroeger symboliseert (toen Amerika nog ‘great’ was zoals Trump stelt), maar het is fascinerend het in de praktijk te zien. En witte houten huizen met een porch met schommelstoelen. Niet dat daar vaak mensen zitten, maar het is het Amerikaans ideaal. Main Street, veranda en ‘buiten zijn’ (= terug naar de natuur) zijn haast religieuze waarden.

WERK IN UITVOERING
De eerste 6 weken in Oxford worden gedomineerd door het organiseren van een lange lijst klussen.Timmerman Andrew, een sympatieke dertiger met grote kennis van de structuur van houten schepen ontdekt dat er beweging in ons roerblad en in de roeras zit. De as en het blad worden gedemonteerd en gerepareerd (foto’s). Nu de schroefas los is laten we meteen maar de transmissie loshalen om de lekkende pakkingen te vervangen. De giek wordt iets ingekort en de smeerreepblokken erin worden vervangen. De kwaliteit van ons leven wordt aanzienlijk verbeterd doordat eindelijk na 4 maanden de koelkast wordt gerepareerd. Hoewel we iedere dag een gallon ijs kochten voor die lamme koelkast bedierf er toch eten.
Voor de meeste hoofdbrekens zorgt de mastrail voor het grootzeil die vervangen moet worden en dan ook de karren maar. De rigger die door de werf wordt voorgesteld laat - voor we het goed beseffen - de mast trekken. Er is van ons al oudere systeem nog maar één set rails in de US, anders wordt het bestellen in Denemarken. Die rigger weet dat heel goed en vraagt de hoofdprijs. De concurrent die we sonderen offreert veel lager, maar kan niet aan de rails komen, omdat die door de leverancier voor de eerste rigger wordt gereserveerd. Jos trekt ten strijde en belt zijn oude Nederlandse rigger Masten Enzo, en ja hoor ongeveer de helft van de prijs inclusief import en transportkosten, maar zonder btw.Hij mag niet aan een privepersoon leveren en het vinden van een zakelijke partner in de US die voor het dienen als stroman-importeur geen grote opslag wil, vraagt veel behendigheid. Vriend René met zijn vervoerbedrijf regelt vervoer en import. Een Amerikaanse vriend typeerde de US yachting business als het plunderen van rijke mensen; niet zo merkwaardig dat we toch makkelijker terugvallen op Nederlandse contacten en veel googelen. Dat kan nog wel even duren en om verder uitdrogen te voorkomen laten we Jonathan zonder mast maar weer in het water leggen. De stroom water door de kieren is nog groter dan in Baltimore.

VAN SKIPJACKS’S EN LOG CANOES
De Chesapeake is een beschutte binnenzee, een soort IJsselmeer voor de afsluitdijk, maar dan veel groter. De meeste beroepsvissers en jachten komen nooit buiten deze biotoop de oceaan op. Twee opvallende locale boottypen horen tot het culturele erfgoed.

Skipjacks. Er zijn hier veel oesterbanken die tot in het begin van de 20e eeuw vooral volksvoedsel genereerden tot de elite in Washington en Baltimore de oester ontdekte. De vissers verdienden geen parels maar goud met hun negotie, die ontaardde in gewapende wedijver, de ‘oysterwars’, en het zelfs noodzakelijk maakte een gespecialiseerde bewapende ‘oyster police’ op te richten. De oesters werden geoogst met zogenaamde Skipjacks die, om het leegharken van de banken nog een beetje af te remmen, werden verplicht alleen op zeil en dus zonder motor te varen. De slimme schippers hadden daarom een bijbootje met motor in de davits hangen dat als duwboot kon dienen ( zie foto’s).

Log Canoes vormen een ander boottype dattot het trotse erfgoed behoort. Oorspronkelijk een werkboot die uit 3 tot 5 parallelle uitgeholde boomstammen zonder kiel werd gebouwd. Het ontwerp werd verfijnd tot een snel zeilschip dat de vis van de trage visschuiten in de baai snel naar de markt kon zeilen. Nu zijn de schepen moderne coldmolded ontwerpen, die nog steeds zonder kiel, zwaar overtuigd wedstrijd zeilen. Het tegenwicht van de zeilen wordt geleverd door planken die aan loef uitsteken en waarop de bemanning buitenboord hangt (foto’s) . Vooral overstag gaan en gijpen is spannend voor het publiek omdat de panken met de buitenboordhangers dan naar de andere kant moeten. Iedereen zit te wachten tot er een omgaat.

EASO
East Shore, zo wordt deze kant van de Chesepeake genoemd. Het is meer dan een geografische aanduiding. De East Shore is pas midden jaren ’60 door de Bay Bridge naar Annapolis ontsloten. Nog steeds is de cultuur hier anders dan aan de andere kant: het is hier ‘laid back’, het tempo is laag, vissen en jacht (foto wapenwinkel) zijn belangrijk - de kust is één groot wetland – en nog steeds zijn er (jonge) mensen die nooit over de brug zijn geweest. Vroeger inteelt, nu ‘langzaam’ en lager opgeleid, de zogenaamde ‘Crabbers’ die leven van de krabbenvangst. De mooie plekjes aan het water zijn meestal 2e huizen van mensen uit Washington DC of Baltimore. Maryland heeft – zeker hier – de oude zuidelijke cultuur nog, hoewel het in de Burgeroorlog tot het Noordelijke blok gerekend werd.
De cultuur ervaren we aan den lijve. Alles gaat langzaam. Onze houtman (eigen bedrijfje) werkt lekker door. Maar offertes duren dagen. Majo is een uur kwijt als ze Jos telefoon inlevert ter reparatie. Bij Staples! Maar ook ‘gewoon’ Amerika is niet efficient. Bij de kassa moet de kassière 4x de scanner langs een pak kattenbakgrid halen omdat ze niet een x4 knop heeft. Het wordt pas echt powerliften wanneer we 108 flessen wijn kopen.

EN DAN WORDT HET HERFST
De zomer is ongelooflijk heet met tropische temperaturen maar gaat langzaam over in de herfst. Er komt meer regen en ’s-morgens ligt de ochtenddauw op het dek. De nachten worden kouder; ’s avonds eten we voor het eerst in twee jaar niet meer in de kuip maar benedendeks en ’s nachts liggen we weer onder een deken. Heerlijk!
Jos schuurt tegen de klippen op om voor al het vocht komt het hout opnieuw af te dekken: 1 laag beits, 6 lagen polyurethaan en 4 lagen vernis. We zijn de blanke lak steeds meer tegen de tropenzon gaan beschermen, dat scheelt veel schuurwerk. Behalve de oude bimini over de achterste doghouse en de kuip ook nog ventilerende hoezen over de twee koekoeks en een nieuwe persenning over de voorste doghouse. Pas hebben we ook nog, voor als het weer warm wordt, een ‘shadetree’gekocht, een soort boogtent over de giek en het dek achter de mast. Nog even en we liggen volledig in een tent.

Maar voorlopig is het daar geen weer voor. We waren naar de Chesapeake gekomen omdat we dachten daar buiten bereik van orkanen te zijn. Mathew komt echter dreigend dichterbij. Na verwoestingen op Haiti te hebben aangericht, volgt hij van dichtbij de kust van Floria en de Carolina’s. De mensen hier lopen met Hurricane-appjes en speculeren angstig over de verwachte koers. Dit weekeinde krijgt Maryland een beurt: het regent 2 dagen en het is windkracht 7. Nou ja, de mast kan er in ieder geval niet meer afwaaien. En opeens, op zondagavond is alles weer rustig: Matthew is voorbij!
Jos weet de sfeer te verhogen door elke 30 minuten zachtjes op het toilet te zitten kreunen: hij heeft 39 graden koorts en blaasontsteking. Wordt vervolgd!

Als je (vanaf december) ons wilt bezoeken of mee wilt varen, onze planning is:
- Nov via Bermuda naar de Bovenwindse Eilanden, dat laatste is een heerlijk gebied waar je met kleine afstanden kunt eiland hoppen.

ONS BEREIKEN
Gaat het makkelijkst via onze email josvanveen66@gmail.com of hendriksmajo@gmail.com, sms-en of skypen.Voor dringende zaken Majo: 31 655712122. Jos: 31 654201071